>> ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΛΜΥΡΟΥ

           Αυτός ο όμορφος τόπος που ζούμε εμείς σήμερα έχει μεγάλη ιστορία, από την αρχαιότητα έως και τα νεότερα χρόνια. Αυτή την ιδιαίτερη πατρίδα μας, που όλοι αγαπάμε, οφείλουμε να γνωρίζουμε την ιστορία της και να αντλούμε διδάγματα για το παρόν και το μέλλον και φυσικά να μην ξεχνάμε αυτούς που αγωνίστηκαν για την ελευθερία αυτού του τόπου, δίνοντας ότι πολυτιμότερο για τον άνθρωπο, την ίδια τους τη ζωή.

           Είμαστε εδώ σήμερα για να τιμήσουμε τους ηρωικούς αγώνες όλων αυτών των αγωνιστών που πάλεψαν για να ζούμε τώρα εμείς ελεύθεροι, για να γιορτάσουμε την απελευθέρωση του Αλμυρού από τους Τούρκους. Είμαστε εδώ για να ξαναθυμηθούμε τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν πριν αλλά και μετά τις 17 Αυγούστου 1881, ημέρα της απελευθέρωσης του Αλμυρού και της επαρχίας του, ημερομηνία που σηματοδότησε την αρχή της ελευθερίας που ποθούσαν οι πρόγονοί μας για 450 χρόνια.

           Αγαπητοί Συνδημότες

           Ο ηρωικός αγώνας των Ελλήνων για την ελευθερία με την επανάσταση του 1821 στο τέλος δεν κατάφερε να ελευθερώσει και τους υπόδουλους της Θεσσαλίας. Με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου της 28ης Ιανουαρίου 1830 τα όρια του νεοσύστατου τότε ελληνικού κράτους έφταναν προς βορρά  μέχρι την οροθετική γραμμή του Αμβρακικού- Παγασητικού κόλπου. Με ένα επόμενο Πρωτόκολλο όμως η Ελλάδα κηρυσσόταν κράτος ανεξάρτητο με υποχώρηση των συνόρων από τον Παγασητικό στη Λαμία. Με αυτά τα σύνορα η λευτεριά σταμάτησε λίγο έξω από τον Αλμυρό, που έμεινε σκλαβωμένος για άλλα 50 χρόνια.

           Ο διαμελισμός αυτός της επαρχίας Αλμυρού, μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, δημιούργησε αρκετά προβλήματα στους κατοίκους. Τα ελληνοτουρκικά σύνορα για την επαρχία Αλμυρού άρχιζαν από την κορυφογραμμή της Όθρυς και έφταναν μέχρι το χείμαρρο Σαλαμπριά στη Σούρπη. Όσα χωριά βρίσκονταν ανατολικά αυτού ανήκαν στο ελληνικό έδαφος ενώ από τη δυτική πλευρά ανήκαν στο τουρκικό.

           Μετά την οριστικοποίηση των συνόρων, ο οικισμός της Σούρπης βρέθηκε στην ελληνική επικράτεια ενώ τα κτήματα των κατοίκων βρέθηκαν στην τουρκική. Έτσι για να καλλιεργούν τα κτήματα τους, έπρεπε να περνούν τα σύνορα. Η υπόθεση αυτή ταλάνισε για πολλά χρόνια τους κατοίκους της περιοχής αυτής.

           Το πάθος όμως για ελευθερία των Αλμυριωτών και όλου του υπόλοιπου υπόδουλου ελληνισμού εξακολουθούσε να είναι άσβεστο. Η ιδέα της εξέγερσης και της αποτίναξης του Τουρκικού ζυγού των υπόδουλων της Θεσσαλίας έκαιγε σαν φλόγα την καρδιά και την ψυχή τους.

           Το Ελληνικό κράτος αδύναμο, το περιβάλλον στα Βαλκάνια ρευστό. Στην Ελλάδα επικρατεί μεγάλος αναβρασμός που επιτείνεται με την κήρυξη του Ρωσοτουρκικού πολέμου. Η κυβέρνηση Κουμουνδούρου, χωρίς την κήρυξη πολέμου στην Τουρκία, διατάζει την είσοδο του ελληνικού στρατού στα υπό τουρκική κατοχή θεσσαλικά εδάφη με το πρόσχημα προστασίας των υπόδουλων πληθυσμών.

           Οι Αλμυριώτες οργανώνονται δυναμικά και αγωνίζονται με τις δικές τους δυνάμεις για να αποτινάξουν τον ζυγό. Παίρνουν μέρος δυναμικά στα επαναστατικά κινήματα όπως αυτά του 1854 και 1878. οι αγωνιστές του τόπου μας πολλοί. Ξεχωρίζουν όμως για την αγωνιστικότητα και το θάρρος τους οι οπλαρχηγοί Γιάννης Βελέτζας και ο Παπακώστας Τζαμάλας.

           Οι Τούρκοι έχοντας ανησυχήσει, θέλησαν να ενισχύσουν τα σύνορά τους, έτσι ακολούθησαν την τακτική του εποικισμού Κιρκάσιων Τούρκων, που είχαν σκοπό να πιέσουν τους κατοίκους να εγκαταλείψουν τον τόπο τους. Οι Αλμυριώτες όμως με επιτυχία τους ανάγκασαν να απομακρυνθούν από την περιοχή.

           Οι Τούρκοι έχοντας να αντιμετωπίσουν την εξέγερση του 1878 των Θεσσαλών αγωνιστών και ταυτόχρονα τον πόλεμο με την Ρωσία, αναγκάζονται να έρθουν σε διαπραγματεύσεις με την Ελλάδα στο συνέδριο του Βερολίνου το 1878. Όμως οι διαπραγματεύσεις αυτές τον Ιούνιο του 1878 στο συνέδριο του Βερολίνου δεν αποδίδουν τα ποθητά αποτελέσματα γιατί οι Μεγάλες Δυνάμεις δεν συμφωνούν λόγω των αντικρουόμενων συμφερόντων τους.

           Μετά από 3 χρόνια αλλεπάλληλων συζητήσεων και σκληρών διαπραγματεύσεων η Τουρκία και οι Μεγάλες Δυνάμεις συμφωνούν ότι πρέπει η Θεσσαλία και η Άρτα να δοθούν στην Ελλάδα. Η συμφωνία αυτή είναι γνωστή σαν Συνθήκη του Βερολίνου. Στις 24 Μαΐου του 1881 υπογράφεται στην Κωνσταντινούπολη η σύμβαση και στις 24 Ιουνίου αρχίζει από τους Τούρκους η εκκένωση της ΄Άρτας. Το στράτευμα που ορίστηκε να καταλάβει τον Αλμυρό ξεκινούν από την Αθήνα στις 23 Ιουλίου 1881.

           Στις 17 Αυγούστου του 1881 τα ελληνικά στρατεύματα καταλαμβάνουν τον Αλμυρό. Σύσσωμοι οι κάτοικοι όλης της περιοχής με επικεφαλής τις εκκλησιαστικές και πολιτικές αρχές υποδέχονται τα ελληνικά στρατεύματα στην είσοδο της πόλης στο δρόμο που οδηγούσε από τη Σούρπη στον Αλμυρό. Με ενθουσιασμό μεγάλο, ζητωκραυγές και χειροκροτήματα άρχοντες, κλήρος και λαός, δακρυσμένοι αγκαλιάζουν τους ελευθερωτές. Στη συνέχεια όλη αυτή η πανηγυρική πομπή κατευθύνεται στην μοναδική εκκλησία, του Αγίου Νικολάου, που γίνεται μεγάλη πανηγυρική Δοξολογία και εκφωνούνται ομιλίες.

           Μετά την απελευθέρωση οι συνθήκες ζωής για τους κατοίκους της Θεσσαλίας δεν άλλαξαν, δυστυχώς. Η οικονομική και πολιτική ζωή τότε ήταν άθλια, η εκμετάλλευση αφάνταστη, η τοκογλυφία αδίστακτη, ανελέητη. Η φτώχεια, η αγραμματοσύνη, η ελονοσία και οι παιδικές αρρώστιες ήταν οι μεγαλύτερες πληγές.

           Με την συνθήκη του Βερολίνου δόθηκε η δυνατότητα στους Τούρκους μπέηδες και πασάδες, που κατείχαν τις εκτάσεις της Θεσσαλίας να πουλήσουν αυτή τη γη. Οι μόνοι έλληνες που είχαν τη δυνατότητα να αγοράσουν αυτές τις εκτάσεις ήταν πλούσιοι Έλληνες έμποροι του εξωτερικού. Αυτοί έγιναν οι νέοι ιδιοκτήτες της πλειοψηφίας της Θεσσαλικής γης με συμβόλαια που υπογράφηκαν κατά κύριο λόγο στη Βιέννη και κατατέθηκαν στα υποθηκοφυλακεία της Κωνσταντινούπολης. Έτσι δημιουργήθηκαν τα τσιφλίκια της Θεσσαλίας. Οι επί 450 χρόνια σκλάβοι Θεσσαλοί που ποθούσαν την λευτεριά τους βρέθηκαν να είναι κολίγοι Ελλήνων πλέον και όχι Τούρκων. Η συνεχιζόμενη φτώχεια της περιοχής δημιούργησε συνεχόμενες κοινωνικές εντάσεις.

           Η δράση όμως στην περιοχή του αείμνηστου δασκάλου Νικολάου Μιχόπουλου με την συμπαράσταση του Γρηγοριάδη, καθηγητού της Κασαβέτειας γεωργικής σχολής του Αιδινίου, η πώληση τμημάτων των τσιφλικιών σε άλλους ντόπιους αγρότες καθώς και σε κτηνοτρόφους ορεινών περιοχών των Αγράφων, που μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλίας κατέβαιναν από τα βουνά, και η εξέγερση των κολίγων με αποκορύφωμα τα γεγονότα του Κιλελέρ, οδήγησαν την αγροτική γη σταδιακά σε όλους αυτούς που την καλλιεργούσαν πραγματικά από πολλά χρόνια πριν. Έτσι η περιοχή του Αλμυρού αρχίζει σταδιακά να αναπτύσσεται στηριγμένη κατά βάση στην γεωργία και κτηνοτροφία και δευτερευόντως στο εμπόριο, στις επιστήμες και τις τέχνες, βασισμένη στην εργατικότητα των κατοίκων και την αξιοποίηση των λαμπρών μυαλών των κατοίκων της περιοχής. Με τον αγώνα τους για πολλά χρόνια οι Αλμυριώτες κατάφεραν να διώξουν την φτώχεια, την αγραμματοσύνη, τις αρρώστιες και να αποκτήσουν όλοι ένα πολύ καλό επίπεδο ζωής, αγωνιζόμενοι όλοι πλέον όχι για το ζην αλλά για το ευ ζην!

           Σήμερα που τα παγκόσμια γεγονότα πλέον επηρεάζουν την ζωή όλων μας, σήμερα που οι μεγαλύτεροι πόλεμοι δεν γίνονται δια των όπλων αλλά με το παγκόσμιο χρήμα, σήμερα που τα αντικρουόμενα συμφέροντα δεν είναι ορατά όπως κάποτε των Μεγάλων Δυνάμεων, σήμερα που όλοι μας ανησυχούμε για το μέλλον μας, για να μην χάσουμε όλα αυτά που κατακτήθηκαν και συνθέτουν τον τρόπο ζωής μας, σήμερα περισσότερο από ποτέ πρέπει να γυρίσουμε πίσω την σκέψη μας και να διδαχτούμε από τους ανθρώπους αυτούς που τιμούμε για τους δικούς τους αγώνες για την ελευθερία του τόπου μας και της χώρας μας. Όπως τότε ο ηρωικός αγώνας των προγόνων μας είχε αποτέλεσμα χάρη στον άσβεστο πόθο για ελευθερία, έτσι και εμείς οι απόγονοί τους, πρέπει με το δικό τους πάθος, την δύναμη της σκέψης, την ομοψυχία, την συνεργασία να διατηρήσουμε την ελευθερία του λαού και του έθνους από τους παλιούς και σύγχρονους επιβολείς.